Vergilər Nazirliyi və əmlak qiymətlərinin azalması arzuları

  Son zamanlar Bakı və ümumiyyətlə Azərbaycan əhalisi daşınmaz əmlak bazarında qiymətlərin azalmasının gözləyir. Hər kəs səbirsizliklə bu ilin yayında Bakıda baş tutacaq birinci Avropa Olimpiya oyunlarını gözləyir, ehtimallara görə məhz bu hadisə başa çatdıqdan sonra qiymətlərdə hissolunacaq dərəcədə azalma müşahidə olunmalıdı. Neftin qiymətində ucuzlaçma, bir çox obyektlərin inşasının dayandırılması ekspertlərə bu cür fikri irəli sürməyə imkan verir. Lakin necə deyərlər – ekspertlər saydığını saysın, görək Vergilər Nazirliyi nə sayır. 

  Bu ilin fevral ayından etibarən Vergi məcəlləsinə, mənzil və ya torpaq satışından əldə olunan məbləğə gəlir vergisinin tətbiq olunmasını nəzərdə tutan dəyişikliklər əlavə edilib. Bununla bərabər məcəllədə üçillik güzəşt müddəti nəzərdə tutulub, mülkiyyətçi satdığı mənzildə üç il ərzində daimi yaşadığı təqdirdə bu vergidən azad olunur.

  Sadə dillə desək, daşınmaz əmlakı sahib olduqdan üç il ərzində satmaq qərarına gələn mülkiyyətçi, aldığı qiymətlə satdığı qiymətin fərqinin 14%-ni ödəməlidir. Bu şərtlər fərqin 30000-dən artıq olmadığı hallar üçün keçərlidir. Əks təqdirdə mülkiyyətçi 4200 AZN+30000-dən artıq olan məbləğin 25%-ni ödəmək məcburiyyətndə olacaq.

  Bundan əlavə, satılan əmlakın dəyəri 120000 manatdan artıq oluğu təqdirdə (bu əsasən şəhərin mərkəzində 2-3 otaqlı, yaxşı təmirli mənzillərə və 3-4 otaqlı yeni tikililərə aid olacaq) mülkiyyətçi gəlir vergisindən əlavə, ƏDV (əlavə gəlir vergisi) ödəmək məcburiyyətində qalacaq.  Bu vergi növü üçün 3 illik güzəşt müddəti tətbiq olunmayacaq.

  Torpaq sahələrinin satışı sahibkar fəaliyyətinə bərabər tutulacaq və mülkiyətçi gəlir vergisi və ƏDV-dən əlavə mənfəət vergisidə ödəyəcək.  Bununla yanaşı Vergilər Nazirliyi müəyyən güzəştlərə yol verəcək, belə ki, mülkiyyətçi Nazirliyin balansında ƏDV-ödəyicisi kimi qeydiyatda deyilsə və 12-aylıq zaman kəsiyinin hər hansı ayında vergi əməliyyatları 120000 manatdan artıq deyilsə, o zaman sadələşdirilimiş vergi ödənilə bilər. Sadələşdirilmiş verginin dərəcəsi Bakı üçün 4 %, bölgələr üçün isə 2% təşkil edir.

  Qeyd etmək istərdik ki, torpaq sahəsi auksion və ya müsabiqə vasitəsi ilə əldə olunubsa, onun satışı 5 il ərzində qadağandır.

  Bütün deyilənləri nəzərə alsaq, məlum olur ki, ötən ilin sonunda əmlak bazarında baş verən ucuzlaşma nəticəsində əhali arasında müşahidə onunan sevinc hissi, yeni vergi qaydalarının tətbiqindən sonra məyusluq hissi ilə əvəz oluna bilər.

  İnşası başa çatmamış yeni tikililərdə mənzil əldə edən şəxslər, binanın inşası başa çatdıqdan sonra həmin mənzilləri daha yüksək qiymətə satmağı planlaşdırır. Lakin yeni vergi qaydalarının tətbiqindən sonra, mülkiyyətçi mənzili satdığı zaman ziyan etməmək üçün daha yüksək qiymət təyin etmək məcburiyyətində qalacaq. Həmçinin mənzillərinin qyməti 120000 manatdan yüksək olan mülkiyyətçilərdə eyni cür hərəkət etmək məcburiyyətində qalacaqlar.

  Ekspetlər daşınmaz əmlak bazarında qiymətlərin 10%-ə qədər düşməsini ehtimal edirdilər və bunu Avropa Olimpiya Oyunlarının təşkilinə xərclənən vəsaitin yüksək olması ilə əlaqələndirirdilər. Hal-hazırda isə hər kəs əmlak bazarının və tikinti şirkətlərinin reakiyasının gözləyir. Ehtimal edilir ki, xırda və maliyyə cəhətdən qeyri-stabil olan tikinti şirkətlərı bazarı tərk edəcək, digərləri isə investisiyalarını itirməmək üçün qiymətləri endirməyəcək.

  Mənzil sahibi olmaq və ya daşınmaz əmlak satmağı planlaşdıran şəxslərə isə yalnız səbr diləmək olar, çünki hər növbəti gün bazarda nələrin baş verəcəyini ehtimal etmək mümkün deyil. 

 

Məqalə T.Kərimxanova tərəfindən hazırlanmışdır, xüsusi olaraq www.evelanlari.az layihəsi üçün 
Tarix: 17.02.2015

 

Məqalələr rubrikasına qayıtmaq